Kruiden in december en mulchen

Vanmiddag zijn we even een rondje over de tuin gelopen. Ook in de moestuin is het natuurlijk december.

Veel stukken hebben we gemulcht. Mulch is organisch materiaal waar je de tuin mee bedekt, denk aan afgestorven planten, maar ook boombladeren, gras, houtsnippers, stro en compost. Het geheel kun je dan weer afdekken met plastic, karton of een net. Het bestaat dus uit veel dingen die al op de tuin of in de natuur aanwezig zijn.

Door te mulchen krijgt onkruid geen kans om te groeien, daarnaast verbetert het de grondstructuur omdat beestjes (wormen, pissebedden) maar ook bacteriën en schimmels  in de mulch laag ermee aan de gang gaan.Daardoor krijg je meer humus in de grond. Wormen maken ook gangen in de laag wat weer goed voor het vochtafvoer is. Het beschermt de grond ook tegen vorst.

Je kunt dit doen om je tuin winterklaar te maken, maar ook en zeker als je wilt tuinieren via de permacultuur jaar rond op deze manier te werk gaan.Je legt de mulchlaag dan rond de gewassen. Dat geeft ook aanzienlijk minder onkruid, want waar mulch ligt kan geen onkruid komen. Ook houd de mulchlaag vocht vast en hoef je minder water te geven. Bovendien krijgt de grond zo continu extra voedingsstoffen.

Een aantal jaar terug zijn we begonnen om de tuin in de wintermaanden te mulchen, maar eigenlijk mulchen we als vanzelf ook steeds meer het hele jaar rond. Vaak gewoon met wat er voor handen is in de tuin op dat moment. In de winter doen we het wel extra met ook boombladeren,houtsnippers en dekken we het af.

goudsbloemmosterdkruid

Op dit moment staan er niet veel gewassen in de tuin. Toch kun je ook nu wel wat gewassen hebben zoals boerenkool,spruitjes en prei. Maar wij hebben hoewel we elk jaar anders voornemen toch vooral een zomertuin.

Wel zijn er wat gewassen spontaan opgekomen , en dat is altijd zo onverwachts leuk!

De meeste kruiden staan er niet meer, maar de rozemarijn staat in bloei. gelukkig komt het merendeel van de kruiden in het voorjaar als het goed is gewoon weer op. Ook heeft de gele mosterd zich op een andere plek uitgezaaid. Gele mosterd kun je behalve het zaad ook het blad heel goed eten, de smaak lijkt een beetje op rucola en is daar dus een goede vervanging voor. Lekker op een broodje gezond of in een salade!

Ook komen er kleine kropjes sla op, maar het is afwachten wat dit gaat doen en wat vooral de temperatuur gaat doen, op dit moment is het weer erg zacht. Nu kunnen we ze altijd nog even afdekken om het meer kans te geven.

Ook stond er nog een klein beetje goudsbloem wat nu thuis gezellig in een vaasje staat.

gelemosterdzaad

De moestuin in oktober….

Het weer is nog steeds heel zacht voor het jaar. En hoewel het best lekker is, baart het me ook zorgen. De natuur is duidelijk van slag. Ook in de moestuin. Er zijn allemaal gewassen te zien waarvan ik hoopte dat het in het voorjaar op zou komen, maar dat gebeurd nu dus al.

In ons perkje met eetbare bloemen prijkt ineens een oost indische kers. Deze had ik eerder nog niet gezien. Ook zijn er kleine korenbloemen zichtbaar en komkommerkruid. De goudsbloem bloeit ook op een aantal plekken maar dat heb ik wel vaker zelfs in de winter nog gezien, een plantje dat veel kan hebben blijkbaar.

        

In de kruidencirkel staat groen van kamille terwijl hij eerder volledig weg was.

kamille.v

Omdat we steeds meer proberen om volgens permacultuur te werken hebben we ook wat plantjes laten uitbloeien. Het idee is dat dat in het voorjaar weer vanzelf opkomt. Dit schijn je met veel gewassen te kunnen doen. Er zijn vaste gewassen die gewoon terug komen (als je ze afknipt en de wortel laat zitten) en weer andere gewassen die makkelijk zelf uitzaaien. De natuur zijn gang laten gaan dus. Voorheen spitte we de grond elk jaar en dan spit je de gevallen zaadjes of wortels weer weg en hebben ze geen kans om te ontkiemen. We zijn benieuwd of het lukt. Het lijkt van wel want we hebben in een bak snijsla laten uitbloeien en daar komt nu al wat opzetten.

uitlatenbloeien.v

Maar hoe zal dat zich ontwikkelen? Hoe lang groeit het nu nog en hebben we in het voorjaar dan ook nog wat? Een ding is duidelijk, of eigenlijk twee, het gaat niet goed met de natuur en de natuur laat zich niet dwingen. We zullen het zien. Wel is het heerlijk om met deze temperaturen op de tuin bezig te zijn.

Courgette zaad winnen

Hoewel het nog prachtig weer is, is het toch al oktober en in de moestuin raken veel gewassen aan hun einde. Bijvoorbeeld de courgettes. Ook dit jaar waren het er erg veel. We hebben dan ook veel courgettes gegeten en ook de vriezer zit vol. Daarnaast ook veel weg gegeven. Dat is overigens ook permacultuur, delen in je overvloed.

Maar nu is het echt voorbij, de planten zijn uit de grond. De laatste courgettes hebben we flink groot laten worden zodat er zaad in komt. Zo groot zijn de courgettes niet meer heel lekker, maar er is prima nog een soepje van te maken. Het zaad goed laten drogen en in een afsluitbaar potje bewaren tot volgend jaar. En dan maar hopen dat het opkomt.

Nu schijnt het zo te zijn dat je met pompoen en courgettes wel uit moet kijken voor kruisbesmetting. Dit kan maken dat een courgette bitter wordt en ook giftig. Dit kan bij elke zaad gebeuren zowel bij gekocht als zelf gewonnen.

Het beste kun je een courgette of pompoen even proeven voor je ze bereid. Is het erg bitter dan niet eten.

Geen idee of dat vaak gebeurd, wij hebben al jaren courgettes op de tuin en nog nooit bittere gehad of ziek geworden.

courgette zaad winnen 002v

 

Soms zit het mee, en soms zit het tegen…….

Een aantal weken terug zat ik samen met mijn zus gezellig op de moestuin een kopje koffie te drinken. Voor het tuinhuisje. Al genietend van de rust, de natuurgeluiden, de koffie en elkaars gezelschap werden we ruw opgeschrikt door een enorme klap.

Mijn eerste gedachte was de kast in het huisje is omgevallen. Maar op het eerste oog was er niks te ontdekken. Na verdere inspectie bleek de onderste plank van het huisje, over de hele lengte dus eruit geklapt. Het huisje was in zijn geheel een plank gezakt. Er blijken best veel rotte planken in te zitten, het was natuurlijk geen nieuw huisje, maar uit en in elkaar gezet. Daarnaast heeft de droogte ook wel wat gedaan vermoedelijk omdat op het tuincomplex meerdere mensen problemen hebben. Al wel niet zo in de mate van ons. We hadden ook zware dakbedekking, misschien te zwaar? We hebben het ook thuis bovenop ons afdakje en daar gaat het prima. Kortom waarschijnlijk een optelsom van dingen.

a8df230c-d94e-4261-a4a2-2b645c75b95fv

Daarna goed nagedacht, wat doen we? Geen huisje zou jammer zijn, zeker nu we het gewend zijn. (eigenlijk ook raar hoe snel je daar aan went, want we hebben ongeveer 15 jaar een moestuin zonder huisje gehad.) Laten staan was te gevaarlijk. Nieuw dan? Maar het is geworden…… dezelfde maar dan aangepast. Het huisje moest sowieso uit elkaar. De slechte planken hebben we eruit gehaald, en van de goede een kleiner huisje gemaakt. Een stuk kleiner, maar nog steeds groot genoeg, met een luifel, wat erg leuk is. Gezellig om onder te zitten maar ook handig om kruiden of uien onder te drogen. Op het dak deze keer wel dakbedekking wat er voor is bedoeld, je weet maar nooit tenslotte.

1aec406c-be83-46f3-ade0-d24fc19f43d0v

Het is een leuk en op het oog stevig huisje geworden, nu maar hopen dat het veel jaar mee gaat!

a3a59034-120a-4bce-9848-25226282dd42v

De oogst op de moestuin? Tomaten!

Augustus wordt ook wel de oogstmaand genoemd. Met het eten in de winkels jaar rond zou je dat vergeten. Maar heb je een moestuin, dan is dat weer heel duidelijk.

Zo heb ik deze maand al lekker een pruimentaart gemaakt met pruimen uit de tuin en zitten er nog diverse porties pruimen in de vriezer. Zijn er een paar kropjes sla gekomen, beetje bonen, wat augurk, bramen, vijgen en best veel courgettes en vooral dit jaar veel tomaten! Al jaren lukte de tomaten niet. Misschien wel door het mooie weer dit jaar dat het zo goed gaat. Ze staan gewoon buiten. Maar de tomaten blijven komen! Ik had diverse soorten gezet, zowel kleine snoeptomaatjes in diverse kleuren als ook tros en vleestomaten. En tomaten kun je enorm veel mee! Lekkere soep, tomatensaus, tomatenpuree, drogen of ketchup maken. Een nadeel van een moestuin is dan weer wel dat alles tegelijk komt, teveel om op te eten. Daarom vries ik veel in. Soms al helemaal pastasaus, maar ook alleen tomaten.

Tomaten/courgettes invriezen

Ik doe dan een scheutje olie in de pan, en dan de gewassen tomaat in stukjes erin, er komt dan veel sap uit. Even laten pruttelen en dan in een bakje in de vriezer (zoveel mogelijk zonder het sap). Dan kan ik later het jaar nog kijken wat ik er van maak.

Van de sap wat uit de tomaten komt,kan je wel een lekkere tomatenbouillon van maken, zonde om weg te gooien.

Zo doe ik het ook met de courgettes, maar daar kan je dan wel alleen soep van maken.

De bietjes, mais en uien zijn niet zo gelukt dit jaar. Maar Al met al hebben we ook dit jaar een mooie oogt!

En natuurlijk is het nog niet om, al loopt ons moestuin seizoen wel ten einde. Het jaar rond tuinieren hebben we nog niet zo door. Maar wel komen de appels nog!

 

tomatenbewaren

Mulchen tegen droogte….hoe het gaat op de moestuin

zwanen in de sloot

Hoe gaat het met de moestuin?

Zoals overal in het land is de moestuin vooral erg droog. Het ging nog lange tijd best goed, we hebben voornamelijk kleigrond wat natuurlijk vochtiger is dan bijvoorbeeld zandgrond. Maar nu is het toch echt wel heel droog. Vorige week schreef ik nog lovend over de kamille maar nu lijkt het wel uitgedroogd. Toch zijn er wel dingen die het doen. Minder dan vorig jaar, maar ieder moestuin jaar is ook gewoon anders. Maar de courgettes groeien goed, ook de pompoenen zijn goed onderweg. De goudsbloem, bramen, sommige kruiden gaan wel goed. En voor het eerst sinds jaren doen ook de tomaten het goed. En daar kun je zoveel mee!

We hebben ook een veldje met eetbare bloemen, daar staat onder andere komkommerkruid en korenbloemen. Dit trekt ook veel bijen en vlinders aan.

eetbare bloemen

Mulchen

mulchen

 

courgettes

We zien wel duidelijk dat wat we gemulcht hebben het veel beter doet, dat is lang zo droog niet. Dat schijnt de remedie te zijn, mulchen, mulchen en mulchen. En water geven. Maar het water komt uit de sloot, en behalve veel werk, gieter voor gieter, staat de sloot met dit weer ook nogal eens droog. We zijn dus veel aan het mulchen, handig ook tegen het onkruid. Mulchen kan met van alles ook gewoon met onkruid.

En we hebben sinds kort een grote bak om de regen op te vangen.Daar hebben we nu natuurlijk niet zo veel aan, maar wel voor een andere droge periode. Teveel water geven is overigens ook niet goed, dan krijg je luie en minder sterke planten. Als je minder vaak water geeft moeten de wortels dieper de grond in om water te vinden. Maar als het zo droog is is dat natuurlijk een ander verhaal. Hoewel er wel wordt gezegd dat als je helemaal volgens de permacultuur werkt water geven overbodig is. In elk geval is het op dit moment aan het regenen, goed voor de tuin!

vat voor water

 

 

Tomaten dieven en pluizen hoe doe je dat?

tomaten dieven

Het gaat goed met de tomaten, het zijn inmiddels flinke planten geworden. Tijd voor wat onderhoud. Het dieven en pluizen van de tomaten. Tomaten dieven,  doe je dat eigenlijk? Tuinier je al wat langer dan zul je het wel weten, maar voor diegene die het niet weten,even een stukje informatie.
Dieven

Aan de steel groeit een zijtak, en tussen de steel en deze zijtak ( de oksel van de plant) groeit vaak een nieuw steeltje. Deze haal je weg, dat heet dieven. Als je het laat zitten groeit het uit tot een nieuwe tak. Maar als je teveel takken en tomaten aan een plant hebt is dat nadelig voor de plant en de tomaten oogst. Er is dan te weinig voeding en de tomaten zullen dan klein blijven. Er wordt wel aangeraden om bij grote tomaten maximaal 4 takken te houden. Bij kleine tomaatjes kan dat wat meer zijn,  hoeveel je er aan laat zitten is dus afhankelijk van het ras.

tomaten dieven tekening
Een tomaten “dief”

 

Pluizen

Pluizen is eigenlijk het verwijderen van overtollig blad aan de hoofd stam, als je teveel blad laat zitten kan de blad last krijgen van schimmel, maar haal ook niet teveel blad weg want dan kan de plant last hebben van te veel felle zon en verbrand hij. Beetje met beleid dus!

 

Een kruidenspiraal

Vandaag even een stukje permacultuur. Bij permacultuur maak je gebruik van de natuur. Zo ook bij een kruidenspiraal, je zet de kruiden op een plek waar ze het meest gedijen. Heeft een kruid veel vocht nodig zoals basilicum? Dan zet je het onderin en kruiden die juist droogte kunnen hebben zoals rozemarijn
of lavendel komen bovenin. Verder kun je in de spiraal kijken waar de meeste schaduw komt en wat voor kruiden dat nodig hebben of juist niet. Op deze manier kun je ook op een klein stukje grond veel kruiden kwijt. Door de stenen droogt het ook minder uit. Je zou tussen de kruiden nog wat mulch kunnen neerleggen zoals boomschors, ook dan houd het meer vocht vast en heeft onkruid minder kans. Daarnaast staat een kruidenspiraal ook nog gezellig. Onze spiraal staat maar moet nog wel voor een deel gevuld met kruiden. Een aantal kruiden zijn overgezet en een aantal gezaaid. Ik ben nog op zoek naar wat ik er verder in wil hebben.
Overigens komen niet alle kruiden erin, omdat sommige kruiden een mooie wisselwerking hebben met belaalde groente of slakken weghouden zoals bieslook.
Een kruidenspiraal maken is niet moeilijk je maakt eigenlijk een cirkel waarbij je de volgende circel net wat hoger legt. Op YouTube zijn er diverse filmpjes te vinden over hoe je dat kan doen.

En hoe gaat het dan met de moestuin?

Het voor zaaien thuis is dit jaar wel erg goed gegaan, na de tomaat en paprika was ook de courgette en pompoen aan de beurt. En omdat we laatst meloen aten heb ik daar ook maar wat van voor gezaaid, je weet maar nooit tenslotte. Alles is flink gegroeid, de tomaten
hebben we in delen in het kweekbakje bij huis gezet om even af te harden, en zijn daarna naar de tuin gegaan, wel nog onder glas. Hetzelfde met de pompoen, meloen, en courgette. Een deel staat nu bij huis af te harden, en een deel is vandaag naar de tuin gegaan. Niet alles heeft het overleefd, in één bak heeft waarschijnlijk een muis huis gehouden, deze heeft een plantje opgegeten, en we vonden een plantje onder de grond, maar deze lijkt wel bij te komen.
Mijn vensterbank is nu voor het eerst sinds maanden weer vrij van kweek.
De appelboom staat mooi in bloei, en de calendula is mooi opgekomen sinds we de mulch hebben verwijdert. Van één van de tuin buren hebben we een rabarber plant gehad die ook aanslaat. Rabarber is altijd  een makkelijke plant, af snijden en hij groeit gewoon weer door, dit kan bij veel meer planten, nooit geweten dat het bij veel planten zo werkt, ook rucola moet je niet uit de grond halen maar afknippen,  bij krop sla schijnt het ook zo te werken en bij meer planten, dit gaan we zeker dit jaar uit proberen. Zo zaaien ook veel groente zichzelf uit,ik wist dat wel van kruiden en bloemen, maar ook op de moestuin werkt dat dus zo, als je alles omspit, spit je het weg. Als je het goed doet zijn er dus veel vaste of semi vaste (zichzelf uitzaaiende) planten die je kunt eten.
Het zaaisel in de moestuin zelf wil niet heel hard groeien, maar even aankijken en anders toch thuis nog wat zaaien. Wel doen de radijsjes het goed. Zo al met al een mooi begin van het moestuinseizoen!

Klaar voor de start??

Want ja het moestuin seizoen is dan toch echt begonnen. Dat werd vooral duidelijk toen we van de week aan het eind van de middag een rondje over het tuincomplex maakte. Overal werd hard gewerkt en dat geeft altijd een bijzonder sfeertje.
En hard gewerkt dat moet er op de meeste tuinen, zo ook bij ons. Man en zoon zijn bezig een huisje in elkaar te zetten.Iets wat we al lang wilde hebben en nu hebben gekregen van vrienden die wat anders wilde. Gezellig maar ook handig, bijvoorbeeld om te schuilen in de regen.Maar ik zie ons vooral lange dagen voor het huisje doormaken.
De uien die we van de winter hebben gepoot staan er goed bij, en nu de temperatuur milder is en de zon zich vaker laat zien komen ook de zaaisels voorzichtig boven de grond.
Waar vorig jaar de goudsbloem heeft gestaan hebben we het najaar mulch opgelegd en nu weggehaald, en ook deze komen al boven de grond.
Thuis heb ik eind februari begin mei gezaaid.En niet alles is opgekomen maar veel wel.Vooral de tomaat is al groot en moet eigenlijk naar buiten.Maar dat is nog wel vroeg. Een gedeelte heb en ga ik onder glas zetten. En dan maar hopen dat het niet te koud wordt. Toch maar goed het weerbericht in de gaten houden.Al met al zijn we eigenlijk best goed van start gegaan!