De moestuin in oktober….

Het weer is nog steeds heel zacht voor het jaar. En hoewel het best lekker is, baart het me ook zorgen. De natuur is duidelijk van slag. Ook in de moestuin. Er zijn allemaal gewassen te zien waarvan ik hoopte dat het in het voorjaar op zou komen, maar dat gebeurd nu dus al.

In ons perkje met eetbare bloemen prijkt ineens een oost indische kers. Deze had ik eerder nog niet gezien. Ook zijn er kleine korenbloemen zichtbaar en komkommerkruid. De goudsbloem bloeit ook op een aantal plekken maar dat heb ik wel vaker zelfs in de winter nog gezien, een plantje dat veel kan hebben blijkbaar.

        

In de kruidencirkel staat groen van kamille terwijl hij eerder volledig weg was.

kamille.v

Omdat we steeds meer proberen om volgens permacultuur te werken hebben we ook wat plantjes laten uitbloeien. Het idee is dat dat in het voorjaar weer vanzelf opkomt. Dit schijn je met veel gewassen te kunnen doen. Er zijn vaste gewassen die gewoon terug komen (als je ze afknipt en de wortel laat zitten) en weer andere gewassen die makkelijk zelf uitzaaien. De natuur zijn gang laten gaan dus. Voorheen spitte we de grond elk jaar en dan spit je de gevallen zaadjes of wortels weer weg en hebben ze geen kans om te ontkiemen. We zijn benieuwd of het lukt. Het lijkt van wel want we hebben in een bak snijsla laten uitbloeien en daar komt nu al wat opzetten.

uitlatenbloeien.v

Maar hoe zal dat zich ontwikkelen? Hoe lang groeit het nu nog en hebben we in het voorjaar dan ook nog wat? Een ding is duidelijk, of eigenlijk twee, het gaat niet goed met de natuur en de natuur laat zich niet dwingen. We zullen het zien. Wel is het heerlijk om met deze temperaturen op de tuin bezig te zijn.

Courgette zaad winnen

Hoewel het nog prachtig weer is, is het toch al oktober en in de moestuin raken veel gewassen aan hun einde. Bijvoorbeeld de courgettes. Ook dit jaar waren het er erg veel. We hebben dan ook veel courgettes gegeten en ook de vriezer zit vol. Daarnaast ook veel weg gegeven. Dat is overigens ook permacultuur, delen in je overvloed.

Maar nu is het echt voorbij, de planten zijn uit de grond. De laatste courgettes hebben we flink groot laten worden zodat er zaad in komt. Zo groot zijn de courgettes niet meer heel lekker, maar er is prima nog een soepje van te maken. Het zaad goed laten drogen en in een afsluitbaar potje bewaren tot volgend jaar. En dan maar hopen dat het opkomt.

Nu schijnt het zo te zijn dat je met pompoen en courgettes wel uit moet kijken voor kruisbesmetting. Dit kan maken dat een courgette bitter wordt en ook giftig. Dit kan bij elke zaad gebeuren zowel bij gekocht als zelf gewonnen.

Het beste kun je een courgette of pompoen even proeven voor je ze bereid. Is het erg bitter dan niet eten.

Geen idee of dat vaak gebeurd, wij hebben al jaren courgettes op de tuin en nog nooit bittere gehad of ziek geworden.

courgette zaad winnen 002v

 

Mulchen tegen droogte….hoe het gaat op de moestuin

zwanen in de sloot

Hoe gaat het met de moestuin?

Zoals overal in het land is de moestuin vooral erg droog. Het ging nog lange tijd best goed, we hebben voornamelijk kleigrond wat natuurlijk vochtiger is dan bijvoorbeeld zandgrond. Maar nu is het toch echt wel heel droog. Vorige week schreef ik nog lovend over de kamille maar nu lijkt het wel uitgedroogd. Toch zijn er wel dingen die het doen. Minder dan vorig jaar, maar ieder moestuin jaar is ook gewoon anders. Maar de courgettes groeien goed, ook de pompoenen zijn goed onderweg. De goudsbloem, bramen, sommige kruiden gaan wel goed. En voor het eerst sinds jaren doen ook de tomaten het goed. En daar kun je zoveel mee!

We hebben ook een veldje met eetbare bloemen, daar staat onder andere komkommerkruid en korenbloemen. Dit trekt ook veel bijen en vlinders aan.

eetbare bloemen

Mulchen

mulchen

 

courgettes

We zien wel duidelijk dat wat we gemulcht hebben het veel beter doet, dat is lang zo droog niet. Dat schijnt de remedie te zijn, mulchen, mulchen en mulchen. En water geven. Maar het water komt uit de sloot, en behalve veel werk, gieter voor gieter, staat de sloot met dit weer ook nogal eens droog. We zijn dus veel aan het mulchen, handig ook tegen het onkruid. Mulchen kan met van alles ook gewoon met onkruid.

En we hebben sinds kort een grote bak om de regen op te vangen.Daar hebben we nu natuurlijk niet zo veel aan, maar wel voor een andere droge periode. Teveel water geven is overigens ook niet goed, dan krijg je luie en minder sterke planten. Als je minder vaak water geeft moeten de wortels dieper de grond in om water te vinden. Maar als het zo droog is is dat natuurlijk een ander verhaal. Hoewel er wel wordt gezegd dat als je helemaal volgens de permacultuur werkt water geven overbodig is. In elk geval is het op dit moment aan het regenen, goed voor de tuin!

vat voor water

 

 

Een kruidenspiraal

Vandaag even een stukje permacultuur. Bij permacultuur maak je gebruik van de natuur. Zo ook bij een kruidenspiraal, je zet de kruiden op een plek waar ze het meest gedijen. Heeft een kruid veel vocht nodig zoals basilicum? Dan zet je het onderin en kruiden die juist droogte kunnen hebben zoals rozemarijn
of lavendel komen bovenin. Verder kun je in de spiraal kijken waar de meeste schaduw komt en wat voor kruiden dat nodig hebben of juist niet. Op deze manier kun je ook op een klein stukje grond veel kruiden kwijt. Door de stenen droogt het ook minder uit. Je zou tussen de kruiden nog wat mulch kunnen neerleggen zoals boomschors, ook dan houd het meer vocht vast en heeft onkruid minder kans. Daarnaast staat een kruidenspiraal ook nog gezellig. Onze spiraal staat maar moet nog wel voor een deel gevuld met kruiden. Een aantal kruiden zijn overgezet en een aantal gezaaid. Ik ben nog op zoek naar wat ik er verder in wil hebben.
Overigens komen niet alle kruiden erin, omdat sommige kruiden een mooie wisselwerking hebben met belaalde groente of slakken weghouden zoals bieslook.
Een kruidenspiraal maken is niet moeilijk je maakt eigenlijk een cirkel waarbij je de volgende circel net wat hoger legt. Op YouTube zijn er diverse filmpjes te vinden over hoe je dat kan doen.

En hoe gaat het dan met de moestuin?

Het voor zaaien thuis is dit jaar wel erg goed gegaan, na de tomaat en paprika was ook de courgette en pompoen aan de beurt. En omdat we laatst meloen aten heb ik daar ook maar wat van voor gezaaid, je weet maar nooit tenslotte. Alles is flink gegroeid, de tomaten
hebben we in delen in het kweekbakje bij huis gezet om even af te harden, en zijn daarna naar de tuin gegaan, wel nog onder glas. Hetzelfde met de pompoen, meloen, en courgette. Een deel staat nu bij huis af te harden, en een deel is vandaag naar de tuin gegaan. Niet alles heeft het overleefd, in één bak heeft waarschijnlijk een muis huis gehouden, deze heeft een plantje opgegeten, en we vonden een plantje onder de grond, maar deze lijkt wel bij te komen.
Mijn vensterbank is nu voor het eerst sinds maanden weer vrij van kweek.
De appelboom staat mooi in bloei, en de calendula is mooi opgekomen sinds we de mulch hebben verwijdert. Van één van de tuin buren hebben we een rabarber plant gehad die ook aanslaat. Rabarber is altijd  een makkelijke plant, af snijden en hij groeit gewoon weer door, dit kan bij veel meer planten, nooit geweten dat het bij veel planten zo werkt, ook rucola moet je niet uit de grond halen maar afknippen,  bij krop sla schijnt het ook zo te werken en bij meer planten, dit gaan we zeker dit jaar uit proberen. Zo zaaien ook veel groente zichzelf uit,ik wist dat wel van kruiden en bloemen, maar ook op de moestuin werkt dat dus zo, als je alles omspit, spit je het weg. Als je het goed doet zijn er dus veel vaste of semi vaste (zichzelf uitzaaiende) planten die je kunt eten.
Het zaaisel in de moestuin zelf wil niet heel hard groeien, maar even aankijken en anders toch thuis nog wat zaaien. Wel doen de radijsjes het goed. Zo al met al een mooi begin van het moestuinseizoen!

Klaar voor de start??

Want ja het moestuin seizoen is dan toch echt begonnen. Dat werd vooral duidelijk toen we van de week aan het eind van de middag een rondje over het tuincomplex maakte. Overal werd hard gewerkt en dat geeft altijd een bijzonder sfeertje.
En hard gewerkt dat moet er op de meeste tuinen, zo ook bij ons. Man en zoon zijn bezig een huisje in elkaar te zetten.Iets wat we al lang wilde hebben en nu hebben gekregen van vrienden die wat anders wilde. Gezellig maar ook handig, bijvoorbeeld om te schuilen in de regen.Maar ik zie ons vooral lange dagen voor het huisje doormaken.
De uien die we van de winter hebben gepoot staan er goed bij, en nu de temperatuur milder is en de zon zich vaker laat zien komen ook de zaaisels voorzichtig boven de grond.
Waar vorig jaar de goudsbloem heeft gestaan hebben we het najaar mulch opgelegd en nu weggehaald, en ook deze komen al boven de grond.
Thuis heb ik eind februari begin mei gezaaid.En niet alles is opgekomen maar veel wel.Vooral de tomaat is al groot en moet eigenlijk naar buiten.Maar dat is nog wel vroeg. Een gedeelte heb en ga ik onder glas zetten. En dan maar hopen dat het niet te koud wordt. Toch maar goed het weerbericht in de gaten houden.Al met al zijn we eigenlijk best goed van start gegaan!

Hoe doe je dat? Boek en website over permacultuur….

In een moestuin is altijd wat te doen, in elk seizoen. Maar in de winter is het wel veel rustiger. Dat geeft tijd om dingen te doen waar je in de zomer niet aan toe komt. Platte bakken maken, de tuin herinrichten zodat  het net wat praktischer wordt, en natuurlijk winterklaar maken. Dat laatste hebben we wegens omstandigheden maar gedeeltelijk gedaan, wat misschien juist wel leuk is want dan zien we het verschil tussen mulchen (wat dit jaar het plan was) en spitten. En deze tijd is ideaal om je voor te bereiden voor het komende seizoen. Bijvoorbeeld door te bedenken wat je wilt en boeken te lezen. Wij zijn wel erg gecharmeerd over tuinieren via permacultuur al weten we er weinig van. Na wat zoeken stuitte ik op dit boek.

Een erg mooi en compleet boek, gebaseerd op het Nederlandse klimaat. Het gaat over wat is permacultuur, hoe doe je dat? Over combinatieteelt, mulchen, zaad winnen, grond verbeterd, enzovoort…
Het is een prettig te lezen boek met mooie foto’s erin.
Op internet kwam ik deze website tegen van permacultuur Nederland, daar is ook een hoop informatie te vinden, en ook filmpjes, waaronder een aflevering van het programma tegenlicht.
Op deze website kun je zelfs gratis een cursus downloaden. In elk geval stof genoeg om ons er in te verdiepen!
Je blijkt  zelfs hele opleidingen over permacultuur te hebben, maar dat gaat wel wat ver, maar ik wil me er wel beetje bij beetje in verdiepen en en bepaalde aspecten invoegen in onze tuin.

Mulchen of spitten? en permacultuur

Dit jaar willen we eens wat anders proberen, mulchen in plaats van spitten. Spitten is altijd een zwaar karwei. Vorig jaar kwam ik in gesprek met een buurman tuinder die het over mulchen had. Ik zag daar gelijk voordeel in, minder werk, maar vooral ook omdat het zo natuurlijk klinkt.(en daar hou ik zo van) In een bos wordt de grond ook niet omgespit en groeit er toch elk jaar van alles.

permacultuur
Dit principe is ook een onderdeel van tuinieren volgens de permacultuur, dat betekent dat je tuinieren niet als strijd tegen de natuur ziet maar als een samenwerking. Het mooie is dat je op deze manier met veel minder inspanning kunt oogsten.

Drie belangrijke beginselen van permacultuurtuinieren zijn:

-Rust voor de bodem (niet spitten)

-De grond beschermen door hem bedekt te houden met mulch

-diversiteit

Wat is mulch?
Mulch is organisch materiaal waar je de tuin mee bedekt, denk aan afgestorven planten, maar ook boombladeren, gras, houtsnippers, stro en compost. Het geheel kun je dan weer afdekken met plastic, karton of een net. Het bestaat dus uit veel dingen die al op de tuin of in de natuur aanwezig zijn.

Waarom zou je mulchen?
Door de mulchen krijgt onkruid geen kans om te groeien, daarnaast verbetert het de grondstructuur omdat beestjes (wormen, pissebedden) maar ook bacteriën en schimmels  in de mulch laag ermee aan de gang gaan.Daardoor krijg je meer humus in de grond. Wormen maken ook gangen in de laag wat weer goed voor het vochtafvoer is. Het beschermt de grond ook tegen vorst.

Je kunt dit doen om je tuin winterklaar te maken, maar ook en zeker als je wilt tuinieren via de permacultuur jaar rond op deze manier te werk gaan.Je legt de mulchlaag dan rond de gewassen. Dat geeft ook aanzienlijk minder onkruid, want waar mulch ligt kan gen onkruid komen. Ook houd de mulchlaag vocht vast en hoef je minder water te geven. Bovendien krijgt de grond zo continu extra voedingsstoffen.

In de praktijk
Een aantal stukken van de tuin hebben we al gedaan, wat opviel is dat je wel veel mulch nodig hebt, afgestorven planten hadden we wel, en boombladeren hebben we geraapt, een aantal zakken vol. Dit leek heel veel tot het op de tuin lag. Willen we het grootste deel van de tuin mulchen dan hebben we nog wel wat bladeren nodig.

De tuin ziet er ook gelijk veel netter uit.

Nu is er wel een stuk wat we wel gaan spitten, dat stuk is zo nat dat we er eigenlijk niks mee kunnen, we hebben begrepen dat dan spitten toch beter is, en natuurlijk kijken wat we er nog meer mee kunnen om het wat minder vochtig te krijgen.

De permacultuur van tuinieren trekt ons wel aan, we gaan er door mulchen een begin mee maken, en in de winter ons in verdiepen en inlezen.

De moestuin groeit en bloeit!

En dan is het alweer begin mei, de meeste dagen lijkt meer herfst, maar de natuur gaat gewoon door.. De plantjes op de moestuin groeien langzaam maar gestaag, al denk ik dat wat zon en warmte wel welkom zou zijn.
De appelboom staat prachtig in bloei, en ook de framboos ervoor groeit goed. De bonen die ik heb laten kiemen was geen enorm succes, maar twee bonen zijn mooi uit uitgekomen en gegroeid en over gezet naar de moestuin.

Combinatieteelt

Ook de uitjes zitten in de grond en daar tussendoor hebben we sla en bieten plantjes gezet. Toen we net met de moestuin begonnen hebben we veel gedaan met combinatieteelt. Sommig gewassen houden niet van elkaar en andere wel, dit komt onder andere door de geur die ze hebben en wat ze via hun wortels afscheiden. Door gewassen door elkaar te zetten wordt de grond effectiever gebruikt, omdat elk gewas weer andere stoffen uit de grond haalt. Ook kun je door goede combinaties plagen en ziektes tegen gaan. Zo komt er nog kervel tussen de sla omdat dat bladluis tegen gaat. Misschien is het toeval of een stukje van meerdere factoren, maar in die jaren hadden we een tuin met erg veel opbrengst. Ik wil me daar zeker weer in gaan verdiepen. Eigenlijk onmisbaar als je op je moestuin wilt tuinieren zonder bestrijdingsmiddelen.
De plantjes die ik heb voorgezaaid groeien ook goed, de sla, biet en radijs zit in de grond, de tomaten wil ik in grotere potjes doen en mogen dan nog even onder glas door groeien.
Het tunneltje waar het doek van was kapot gewaaid was niet zo makkelijk voor weinig geld te maken. Daarom van spullen die we nog hadden liggen een tomatenkastje gemaakt, inmiddels zit er ook een flap voor.

En dan ga ik me nu eens richten op de paprika, courgette en calendula! Met een tuin kom je altijd tijd te kort !